Melisa lekarska
Bylina o łodydze wzniesionej, czterokąt-nej, liściach jajowatych, naprzeciwległych. W ich kątach znajdują się nibyokółki kwiatów wargowych, których barwa zmienia się z wiekiem: od jasnożółtej przez białą do niebieskawej. Owocem jest poczwórna rozłupnia (rozłupka - w dole). Cała roślina jest szaro owłosiona i ma wyraźny aromat cytrynowy. Melisa pochodzi ze wschodnich rejonów śródziemnomorskich. Obecnie uprawia się ją w ogrodach (jako ozdobną, leczniczą i miododajną), w polu zaś na potrzeby farmaceutyczne.
Zbiera się liście (Folium Melissae), podczas suchej pogody, do 3 razy rocznie. Suszy się w cieniu szybko (w przeciwnym razie brunatnieją), najlepiej zaś w suszarni, w temperaturze nie przekraczającej 35 °C. Liście zawierają 0,1-0,25 % olejku eterycznego (Oleum Melissae), złożonego głównie z cytralu, cytronelolu i gera-niolu, a ponadto garbniki i kwasy organiczne. Olejek pachnie przyjemnie cytryną. Liści melisy używa się w leczeniu zaburzeń trawiennych i nieżytów przewodu pokarmowego; pobudzają one także wytwarzanie żółci. Wykazano również, że działają uspokajająco.
Podobnie jak rumianek, melisa jest środkiem rozkurczowym i, bardzo cenionym, środkiem wiat-ropędnym. Przygotowuje się z niej odwar (l'/2 łyżki liści na szklankę wody) i pije '/4-V3 szklanki 2-3 razy dziennie.
Z ziela melisy i innych ziół produkuje się wodę wiatropędną. Melisa jest również dodawana do likierów.
Okres kwitnienia: VII-VIII Zbiór liści: VI-VIII
