Czarnuszka siewna
Roślina jednoroczna o łodydze wzniesionej, rozgałęzionej, zakończonej pojedynczymi kwiatami białymi, niebiesko żyłkowanymi. Liście są pierzastosieczne, naprzemianległe. Owocem jest mieszek (w dole na lewo), zawierający czarne, pachnące nasiona (w dole na prawo). Gatunek ten, pochodzący z Europy Południowej i Azji Zachodniej, jest od dawna uprawiany w polu, zwłaszcza w ciepłych krajach. Łatwo dziczeje. Nasion czarnuszki używano do aromatyzowania wina. W świecie arabskim uważana jest jeszcze dziś za panaceum.
Nasiona (Semen Nigellae) zbiera się ręcznie, ścinając mieszki, lub maszynowo w czasie optymalnej dojrzałości plantacji. Następnie czyści się je i suszy. Mają zapach kamfory i smak najpierw gorzki, później aromatyczny. Zawieraj ą saponinę malantynę, olejek eteryczny, gorycz ni-gellinę i garbnik. Działają żółciopędnie, moczopędnie, wiatropędnie, przeciwro-baczycowo oraz rozkurczaj ąco na mięśnie gładkie, a także wzmagają wydzielanie mleka. Odwar sporządza się z łyżeczki do kawy nasion na filiżankę wody i pije 2 razy dziennie. Są również stosowane w przypadku nieżytu oskrzeli.
Nasiona czarnuszki są używane od czasów starożytnych jako przyprawa aromatyczna do pieczywa oraz jako namiastka pieprzu. Olejek uzyskany z nasion służy za aromat w cukiernictwie. Nasiona są jednak lekko trujące. Czarnuszka siewna jest doskonałą rośliną pyłko- i miododajną. Pokrewny gatunek, czarnuszkę damasceńską (N. damascena), uprawia się jako roślinę ozdobną.
Okres kwitnienia: VI-VII Zbiór nasion: VII-IX
